In deze video zie je voorbeelden van:

• Klanken luisteren
• Groeiklanken
• Klanken kleuren
• Klankvelden

Kies een oefening voor de klank-teken koppeling, bijvoorbeeld 'Groeiklanken'.

Fonologisch coderen of Klanken kleuren.

Ga daarna verder met een codeeroefening voor het leren van de klank-kleur koppeling.

Kies bij 'Overige' voor 'Woorden coderen' en voor 'Alle klanken kleuren'. De leerling leert zo goed en snel fonologisch coderen.

Als volgende stap kan je ook kiezen voor de optie om alleen de klinkers te laten coderen.

De werkvorm Fonologisch coderen is beschikbaar voor elke Module.

Klankanalyse: hak het woord in losse klanken

Naast de klank-teken koppeling is de analyse van woorden in losse klanken een essentiële basisvaardigheid voor het goed schrijven van woorden.

Om te leren spellen moet de leerling:

• een gesproken woord in losse klanken kunnen verdelen (analyse),
• de klanken aan de letters koppelen (klank-teken koppeling),
• de letters opschrijven zodat er een geschreven woord ontstaat.

Woordsegmentatie: knip het woord in klankstukken

Gebruik de werkvorm woordsegmentatie voor het opdelen van woorden in klankstukken. Kies voor 'voor lettergrepen knippen A' bij 'Basisvaardigheden'.

De leerling oriënteert zich op de klinkers en leert dat een woord net zoveel klinkers als klankstukken heeft. De klinker is het ankerpunt van de lettergreep (of klankgroep). De leerling zegt de klankstukken hardop en verdeelt (knipt) tegelijk het woord in klankstukken met de schaar.

Dit is een goede werkvorm voor het leren lezen van meerlettergrepige woorden. Leerlingen die bij langere woorden blijven hangen in spellend lezen weten vaak niet goed hoe zij woorden visueel in klankstukken moeten breken vóór het lezen.

Een woord bestaat uit één of meerdere klankstukken. Elk klankstuk heeft één klinker. Een leerling moet woorden in losse klanken en in klankstukken kunnen verdelen (een klankstuk heet auditief een klankgroep en visueel een lettergreep).

Het goed kunnen verdelen van woorden in klankstukken en het besef dat elk klankstuk één klinker heeft, is de basis voor het correct lezen en schrijven van woorden met meer dan één klankstuk.

Woordlezen

Kies: Woorden lezen: 'groeiwoorden A'

Bij de basisopzet lezen kies je altijd werkvormen uit: Woordlezen, Woordvelden en Tekstlezen.

Bij Tekstlezen kies je verhalen uit de F&L-Reader software op het niveau van de leerling. Je stelt de fonologische codering in en past de instellingen voor tekstvereenvoudiging toe waar de leerling baat bij heeft.

Voor voorbeelden van tekstlezen ga naar de F&L-Reader hieronder.

Lezen met Woordvelden

Kies: Lezen van klankstructuur (blokjes zonder letters) naar woord: 'woordvelden A'. Stel het aantal woorden in voor het woordveld.

Met de oefening 'Woordvelden' leert de leerling om woorden zo snel mogelijk aan de bijbehorende klankstructuur te koppelen.

Je kan het aantal woorden bepalen dat in een woordveld zit, bijvoorbeeld 5 woorden of 50.

Hoe groter het aantal woorden in een Woordveld, hoe meer de leerling moet lezen. Er zijn Woordvelden op elk niveau.

In deze video zie je een oefening van een makkelijk woordveld met mkm-woorden en een woordveld op hoger niveau (Module 21)

Spelling oefenen met het klankenbord

Het klankenbord is een vrije, flexibele werkvorm voor het schrijven van woorden en zinnen (geef bijvoorbeeld auditief dictee) en voor het uitleggen van de taalregels.

Laat de leerling oefenen met woorden (en zinnen) op het klankenbord. Kies: 'Schrijven met het klankenbord'.

Er zijn klankenborden in opklimmende moeilijkheidsgraad. Bij het instapniveau is er ook een 'sprekend klankenbord' waarbij de leerling over de letter (klank) zweeft en de klank hoort alvorens een letter in te typen. Deze feedback voorkomt fouten.

Het klankenbord groeit mee met de modules, hogere modules krijgen steeds meer mogelijkheden. Bespreek de regels in de gekozen module en zet de gewenste regelcodering aan in de bovenbalk.

Je kan de codering van de taalregels afzonderlijk aan- en uitzetten.

Het F&L-behandelprogramma werkt met regelsymbolen en begrijpt ook 'nieuwe woorden'. Het programma kan de regelsymbolen toepassen bij de woorden die je op het klankenbord intypt.

Als je bijvoorbeeld de woorden 'wandelen, wandel, school, scholen, kleur, kleuren, dromen, ploffen, vruchten, bever en vazen' intypt, zie je de bijbehorende regelcoderingen verschijnen.

Kleurendictee

Voor het oefenen van de spelling kan je ook kiezen voor de optie 'Kleurendictee gesproken woorden'.

Bij het kleurendictee mag de leerling een vooraf ingestelde tijd naar een (gecodeerd) woord kijken. Daarna verdwijnt het woord en schrijft de leerling het woord op met het klankenbord.

Je kan kiezen of het woord wordt uitgesproken of niet. Het programma geeft aan of het antwoord goed of fout is.

Oefenen van de D/T woordverlengingsregel

Oefenen met de Slot-N