Menu
Hieronder kan je de functies en mogelijkheden van de F&L-Reader bekijken.
Je kan de losse hoofdstukjes ook apart van elkaar bekijken, ga bijvoorbeeld direct naar 'Verhaal kiezen'.
1. Inleiding: doel, kenmerken en functies van de F&L-Reader
2. De F&L-Reader maakt lastige teksten overzichtelijk met klankhulp
3. F&LVerhaal kiezen
4. Het 'leeshappertje'
5. Selecteer een verhaal op woordkenmerken
6. Combineer het technisch lezen met begrijpend lezen
7. Laat je leerling een eigen verhaal schrijven
8. Maak je eigen bieb en voeg verhalen toe
9. Bekijk de leesgeschiedenis
10. Wanneer is voorlezen zinvol?
Inleiding: doel, kenmerken en functies van de F&L-Reader
Met de F&L-Reader wordt het technisch lezen geoefend op tekstniveau (i.t.t. op woordniveau). De F&L-Reader heeft tot doel om leerlingen 'op eigen kracht' beter en sneller te leren lezen met fonologische codering (of klankhulp), met woordsegmentatie en met maatregelen voor tekstvereenvoudiging. De verhalen uit de F&L-Reader kan je ook klaarzetten voor thuis.
Het leesbeeld wordt geoptimaliseerd voor de leerling waardoor het zelf lezen makkelijker wordt.
De Reader heeft veel mogelijkheden voor het verbeteren van de leesbaarheid. Binnen de F&L-Reader kan je onder andere de mate van fonologische codering instellen, woorden in klankstukken verdelen en de lettergrootte, regellengte en regelafstand aanpassen.
De F&L-Reader heeft een functie om het regelmatig lezen te bevorderen en het leestempo te verhogen, dit is ‘het Leeshappertje'.
Daarnaast heeft de Reader ook een tekstvak voor schrijven i.c.m. begrijpend lezen en de mogelijkheid tot voorlezen met een voorleesstem.
De leerlingen kunnen verhalen lezen op elk Cito en Avi-niveau uit de bibliotheek. De leesondersteuning met de fonologische codering en de andere ondersteuningsmaatregelen kan op maat voor elke leerling worden ingesteld.
De F&L-Reader software is het enige programma dat de klanken van de Nederlandse taal begrijpt en automatisch kan coderen. Ook van teksten die je zelf toevoegt. Je kan de klankcodering ook afbouwen, bijvoorbeeld door de kleurintensiteit te verminderen en door ‘zwart-wit te laten lezen’.
De F&L-Reader maakt lastige teksten overzichtelijk met klankhulp
Met de F&L-Reader kunnen leerlingen hun leesvaardigheid verbeteren en een hoger technisch leesniveau aan. Met de klankhulp en de maatregelen voor tekstvereenvoudiging wordt een ‘lastige’ tekst veel beter leesbaar voor de leerling. Dit bevordert het leesplezier en de leesmotivatie.
Ook kan je de optie 'woordsegementatie' aanzetten waarbij de woorden in overzichtelijke woordstukjes worden ingedeeld. Op deze wijze kunnen leerlingen interessantere verhalen op een hoger niveau lezen. Dit geeft de leerling moed en vergroot het zelfvertrouwen.
De kleurcodering voor klanken en de andere hulpmaatregelen kunnen op maat worden ingesteld en later gaandeweg stapsgewijze worden afgebouwd. Geef bijvoorbeeld veel ondersteuning bij een hoog leesniveau en minder ondersteuning bij een lager leesniveau.
Bekijk hieronder de video van Het stekelvarken en ervaar hoe een verhaal van niveau Avi Plus zodanig vereenvoudigd kan worden dat het verhaal overkomt als een tekst van niveau M4/M5. De oorspronkelijke versie kan voor een leerling veel te moeilijk zijn, maar de aangepaste versie niet!
F&LVerhaal kiezen
1. Kies een leerling.
2. Ga naar F&L-Reader in het startscherm. Kies stap 2 (of ga naar de tab 'F&L-reader'' op de bovenbalk.
3. Ga naar ‘Bibliotheek’.
4. Stel het leesniveau in (Cito, Avi of F&L niveau.)
5. Kies een verhaal.
De verhalen zijn ingedeeld op leesniveau. Kies een verhaal uit de F&L-Reader software op het niveau van je leerling en zet de klankcodering aan. Vuistregel: bij woorden van één klankstuk codeer je de klinkers en de medeklinkers. Bij woorden van twee klankstukken of meer codeer je de klinkers. Bij leesteksten die op instructieniveau of op instructieniveau + zitten (net of ruim boven het beheersingsniveau), zet je ook de verdeling in klankstukken (lettergrepen) aan. Laat de leerling ook zelf verhalen uitkiezen en kijk wat de leerling aankan.
Het 'Leeshappertje'
Het Leeshappertje is ontworpen om de leessnelheid van de leerlingen te verhogen en om leerlingen te helpen om in een regelmatig ritme te lezen. Abrupte stops en vertragingen in de leessnelheid worden daardoor zoveel mogelijk vermeden.
'Het 'Leeshappertje' wijst mee met de klanken van de woorden en "hapt" klanken of lettergrepen weg op een ingestelde snelheid. Daardoor wordt de leerling gestimuleerd om een regelmatig leestempo aan te houden en wordt uitgedaagd om het tempo bij te houden.
Selecteer een verhaal op woordkenmerken
Hoe kies je verhalen uit voor je leerling? Als basis ga je uit van de geteste leesniveaus (Cito, Avi, F&L). Binnen de leesniveaus zijn er verschillen waarbij een tekst op bijvoorbeeld M5 veel moeilijker lijkt dan een andere tekst op M5. Met de F&L Reader is 'fine tuning' binnen de (geteste) leesniveaus mogelijk.
Binnen één leesniveau zijn sommige teksten moeilijker dan andere. Worden er bijvoorbeeld veel lange woorden en zinnen gebruikt? Zijn er regels gebruikt, zo ja welke? Hoe lang is de tekst eigenlijk?
Maak onder andere gebruik van de statistieken en woordkenmerken van verhalen als je een behandelplan op maat maakt voor je leerling.
Zo kan je een mooie opbouw maken binnen een leesniveau.
Kijk hieronder voor een voorbeeld van de kenmerken en statistieken van het verhaal 'Avontuur in de boomhut'.
Combineer het technisch lezen met begrijpend lezen
Je kan het lezen met de Reader ook combineren met begrijpend lezen en schrijfvaardigheid.
Laat je leerling na het lezen een korte samenvatting maken in het tekstvak van de Reader.
Laat je leerling een eigen verhaal schrijven
Deze verhalen met afbeelding of foto komen in je eigen 'privé' bibliotheek. Laat de leerlingen hun verhalen met elkaar delen!
Je kan ook een auditief dictee geven. Als de leerling zijn zinnen naleest, zet je de fonologische codering aan. Dit help bij het nakijken.
Maak je eigen bieb en voeg verhalen toe
De F&L-Reader heeft een uitgebreide bibliotheek met verhalen op alle Cito en Avi-niveaus.
Maar je kan ook je eigen bibliotheek inrichten en teksten met foto's of afbeeldingen toevoegen. Deze bieb is alleen in te zien door je eigen praktijk/instelling. Voeg bijvoorbeeld teksten over een bepaald thema toe en teksten voor een schoolproject. Ook kan je informatieve teksten toevoegen en teksten voor begrijpend lezen.
Je eigen teksten worden automatisch op klank gecodeerd inclusief leenwoordklanken. Ook de woordkenmerken zoals bijvoorbeeld woordlengte en het aantal regelwoorden worden automatisch geanalyseerd.
Je verhalen worden automatisch ingedeeld op het juiste leesniveau (Cito/Avi/F&L). Natuurlijk kan je je teksten ook aanpassen. Bijvoorbeeld een paar lange zinnen opdelen of de langste woorden vervangen. Het leesniveau wordt automatisch opnieuw vastgesteld.
Deel je verhalen met je collega's! Zo kan elke collega meerwerken aan de bieb en de teksten gebruiken voor de behandeling van de leerlingen.
Bekijk de leesgeschiedenis
De software houdt de vorderingen van de leerlingen bij. In de leesgeschiedenis wordt de leestijd bijgehouden en kan je de samenvatting en alle andere gegevens inzien.
Voorbeeld: bekijk de leesgeschiedenis van Anne Bakker hieronder. Wat heeft zij gelezen en in hoeveel tijd? En wat heeft zij opgeschreven als samenvatting?
De Reader kan ook voorlezen, wanneer is voorlezen zinvol?
Een voorleesstem kan nuttig zijn als voorbereiding op het lezen van 'moeilijke' teksten, als een manier om het leesplezier en motivatie te bevorderen, of als extra ondersteuning bij het begrijpend lezen. Bij begrijpend lezen kan voorlezen de leerling helpen om zich op de inhoud van de tekst te concentreren, vooral als de tekst veel vraagt van de technische leesvaardigheid van de leerling.
De leerling kan zelf de voorleesstem kiezen en het tempo instellen.
Ook is het inschakelen van de fonologische codering met de uitspraak van woorden een goede manier voor Nieuwkomers om de Nederlandse taal te leren. In combinatie met het Leeshappertje worden de klanken binnen een woord gelijk gekoppeld aan de uitspraak.
Zie ook: Wanneer is voorlezen zinvol?